5x problemen bij het voorzaaien en hoe je ze op kunt lossen

07 nov. 2023, door Laura

Tuinieren betekent soms missers maken. Ja, laten we eerlijk zijn, het gebeurt ons allemaal wel eens! Toch zijn er een aantal 'problemen' tijdens het voorzaaien eenvoudig te voorkomen mits je weet hoe je ze aanpakt. Wij nemen je mee in 5 van deze problemen en hoe je ze het beste op kunt lossen.

Een goed begin

Hoe makkelijk voorzaaien ook mag lijken, de beste omstandigheden creëren voor je planten kan soms nog wel een uitdaging zijn. Binnen worstelen met temperatuur, voldoende licht en lange slungels als zaailingen... Hoewel het onderdeel is van jouw groeiproces als tuinier, doen en zien we dat toch liever niet (te vaak) gebeuren! Binnen voorzaaien op de vensterbank, of direct buiten zaaien in de volle grond, het kan, maar voor een goed begin is er niets zo fijn als voorzaaien in een kas. En veel soorten zijn er nog bij gebaat ook!

Wat je vaak ziet is dat koude kiemers, of soorten die de wat koudere temperaturen goed kunnen verdragen, binnen veel te warm staan én bovendien te weinig licht hebben voor een goede groei. Ze schieten dan als kolen uit de grond, maar positief is dat niet. Je krijgt in veel gevallen lange slungels als zaailingen die helemaal naar het licht zijn toegegroeid, veel te slap zijn, en de lente daardoor hoogstwaarschijnlijk niet eens halen. En dat is natuurlijk zonde van al je harde werk!

Voor koude kiemers is zaaien in een kas wat ons betreft de fijnste oplossing! Zaden blijven zo beschermd tegen weer en wind, maar de temperatuur is er perfect voor een goede ontkieming. En op een zonnige voorjaarsdag warmt 'ie al snel lekker op!

Hoewel een (grote) kas natuurlijk perfect lijkt en het je kansen op een sterke start vergroot, was dat geen optie die voor onze tuin was weggelegd - en wellicht ook niet voor jouw tuin of buitenruimte… Een lichte/goed verlichte ruimte waar de verwarming niet aan staat, of een mini kas in de tuin might be your best bet. Óf je neemt een kijkje naar onze Sidekick, die je multifunctioneel als moestuinbak maar ook als kweekkas kunt gebruiken!

Voor veel soorten winterharde eenjarigen loont het om een andere reden nog de moeite om (in het najaar) in een kas voor te zaaien. Het levert je namelijk eerder en meer opbrengst op! Ze kunnen de lagere temperaturen goed hebben. Enkel bij vorst kun je de zaailingen afdekken met wat vliesdoek voor een extra laagje bescherming. Laat ze overwinteren in de kas en plant ze vervolgens in de (vroeg) lente uit.

Koude en warmte kiemers
Of je te maken hebt met koude kiemers is natuurlijk afhankelijk van de soort die je wilt zaaien. Bij koude kiemers in de moestuin kun je bijvoorbeeld denken aan sla, wortel, spinazie of bieslook... Vaste planten en veel bloemen zijn ook vaak koude kiemers. Warmte kiemers zaai je wel het beste binnen/in ruimtes met warmere temperaturen voor. Zoals de naam al doet vermoeden, hebben deze soorten warmte nodig voor een goede ontkieming en groei. Denk aan groenten als tomaten, paprika's, komkommers, courgettes en pompoenen bijvoorbeeld. Kijk altijd even op de verpakking van de zaden hoe en wanneer je deze het beste kunt zaaien.

Sterke wortels

Een 'fout' die we zelf ook hebben gemaakt is voorzaaien in rijke, 'niet luchtige' grond. In rijke grond krijgen zaden al vroeg te veel voeding, hierdoor groeien ze te hard en te snel. Je zou denken, 'goed toch?!' maar je zaailingen worden er eerder slungelig en slap van dan gezond en sterk. Pas wanneer je ze verspeend hebben ze meer voeding nodig en kun je ze in potgrond overpotten. Bovendien is het essentieel dat je lichte en luchtige zaai- en stekgrond gebruikt. In potgrond met grove, harde stukken grond krijgt de wortel namelijk minder kans om zich goed te ontwikkelen.

Goed drinken

Zaden en jonge zaailingen bewateren, dat doe je beter van onderaf. Wanneer je van bovenaf water geeft, hebben zaden al snel de neiging dieper in de grond weg te zakken of om (naar de zijkant) weg te spoelen. Dat wil je natuurlijk niet hebben! Van onderaf bewateren heeft als voordeel dat het water niet meteen naar de bodem zakt en de jonge, kleine wortels altijd voldoende water op kunnen nemen. Neem een bak, net wat groter dan je zaaitray(s), en vul deze met water. Laat je tray hier zo'n 20 minuten in rusten totdat de bovenkant van de aarde donker kleurt. Zet ze vervolgens weer weg in de kas.

Kies je voor de Sidekick, dan kan van onderaf bewateren heel eenvoudig. Laat al je zaaitrays staan, doe de stop in het afvoerputje en vul de bak met water. Voldoende water opgenomen? Voer dan al het overtollige water af via het kraantje linksonder aan de bak.

Weten wanneer je je zaailingen water geeft is ook een hele belangrijke. Doe dit vooral 'sochtends. Ziet/voelt de grond droog aan, dan is het tijd voor water. Gezaaid in het najaar? Zorg er bij kans op vorst voor dat je zaailingen niet te nat staan. Dat verkleint de kans op bevriezen.

Het dilemma

Hoewel het voorzaaien een hele hoop voordelen met zich meebrengt, zijn niet alle soorten zaden geschikt om in potjes of kweektrays voor te zaaien, en dat komt door de stap erna: het verspenen. Verspenen is simpel gezegd het 'uit elkaar halen' van jonge zaailingen. Dat doe je om ze, individueel en in alle ruimte, in een ander potje verder te laten groeien. Deze zaden stop je dan liever direct in de grond, want de kans dat je de wortels van deze jonge zaailingen tijdens het verspenen beschadigd is namelijk aanzienlijk groter.

Tipje!
Omdat de Sidekick een deksel heeft van glas, die zowel helemaal open als dicht kan, is het ongeacht of je nu in potjes begint of direct in de grond mogelijk om een aantal weken eerder te beginnen. Je creëert in beide gevallen het kas-effect.

Niet te vroeg

Over het algemeen betekent voorzaaien: een aantal weken eerder beginnen. Maar weet dat 'eerder zaaien' niet per definitie altijd 'eerder oogsten' betekent. Het hangt grotendeels af van de soort die je zaait en wanneer deze uitgeplant kan worden. Een tomaten- of courgetteplant bijvoorbeeld kan doorgaans pas na IJsheiligen (15 mei) worden uitgeplant. Hoe eerder je deze zaait, hoe eerder de plant er al aan toe is om uitgeplant te gaan worden. En als het dan nog geen IJsheiligen is geweest, hebben we een klein probleempje... De planten gaan bloeien, de bijen kunnen de bloemen niet bevruchten; je snapt wel, alles behalve ideaal! Nu zaaien? Winterharde eenjarigen zijn onder andere perfect om nu voor te zaaien!

Heb je nog vragen? Stel ze gerust hieronder!

Laat een opmerking achter

Let op: reacties moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.

LEES
VERDER

Een aantal andere leuke blogartikelen die je misschien ook wel interessant vindt!

In de tuin van TGS

Sidekickplan: 'Een regenboog op wielen'

Behind The Scenes: Een rondje door onze fabriek!